Kushtet që i janë vënë Shqipërisë nga BE për fillimin praktik të negociatave

Ministrat e Jashtëm të BE-së arritën të martën një marrëveshje politike për hapjen e bisedimeve me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Vendimi zyrtar është një prioritet formal që të merret në Këshillin Europian që do të mbahet këtë javë. Presidenca e Këshillit Evropian ka përgatitur draft dokumentin e vendimit, i cili do të miratohet nga Këshilli. Sikurse u konfirmua edhe nga mbledhja e ministrave të jashtëm, dokumenti tregon se Shqipërisë i kërkohet të miratojë një sërë kushtetesh, para se të mbahet konferenca e parë ndërqeveritare—takimi mes dy palëve ku miratohet kuadri i përgjithshëm për zhvillimin e negociatave. Dy shqetësimet kryesorë që theksohen janë ndalja e azilantëve shqiptarë në BE dhe ndryshimet në ligjin e mediave sipas rekomandimeve të Komisionit të Venecias. Për të dyja këto probleme ngarkohet Komisioni Europian t’i ndjekë nga afër dhe raportojë:

"Prioritetet kryesore, për Shqipërinë mbetet lufta e dukurisë së azilantëve të paligjshëm dhe riatdhesimi i tyre, si dhe ndryshimi i ligjit të medias sipas rekomandimeve të Komisionit të Venecias.Komisioni do të raportojë mbi këto dy çështje, përfshirë përparimin e bërë gjatë prezantimit të kuadrit ligjorë të bisedimeve".

Konferenca e parë ndërqeveritare është parashikuar të mbahet brenda qershorit 2020, me kusht që Shqipëria të plotësojë kushtet e mëposhtme.

1. Miratimi i reformës zgjedhore në përputhje me kërkesat e OSBE-ODIHR, si transparenca në financimin e partive dhe fushatës zgjedhore, vazhdimi i zbatimit të reformës në drejtësi.

2. Përparimi i reformës në drejtësi, sidomos procesit të vetingut dhe funksionimit normal të SPAK-ut.

3. Ngritja e Gjykatës Kushtetuese, Gjykatës e Lartë, duke marrë parasysh mendimin e Komisionit të Venecias, dhe ngritja e strukturave të specializuara të luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

4. Forcimi i luftës kundër korrupsioni dhe krimit të organizuar me rezultate konkrete, duke zbatuar planin e hartuar nga Task Forca Financiare e BE-së.

5. Miratimi i ligjit mbi regjistrimin e përgjithshëm të popullsisë në përputhje me rekomandimet e Këshilit të Evropës dhe të vazhdojë me regjistrimin e pronave.

Reforma zgjedhore ishte planifikuar të përmbyllej brenda marsit por është shtyrë për shkak të krizës së koronavirusit. Ndërkohë, Gjykata Kushtetuese dhe e Lartë priten që të bëhen funksionale në muajt e ardhshëm por ka pak gjasa që të ndodhë para qershorit. Mbi të gjitha miratimi i opinionit të Komisionit të Venecias për Gjykatën Kushtetuese është shtyrë për t’u marrë në qershor. Është e qartë se kushti për ligjin mbi regjistrimin e përgjithshëm të popullsisë kërkohet për të garantuar të drejtat e minoriteteve nën presionin e vëndeve anëtare si Greqia dhe Bulgaria.