Mijëra studentë bllokuan të enjten kryeqytetin e Shqipërisë, duke ndezur zjarre në rrugë dhe duke përdorur kangjella hekuri për të ngritur barrikada.
Zemërimi për kostot e larta të arsimit u bashkua me pakënaqësinë më të gjerë, duke nxitur protesta të dhunshme ku u kërkua dorëheqja e kryeministrit.
Policia u përgjigj me gaz lotsjellës dhe autobotë me ujë, duke arrestuar dhjetëra persona dhe duke proceduar penalisht afro njëqind të tjerë. Megjithatë, asgjë nuk dukej se po e lehtësonte presionin në rritje ndaj kryeministrit Edi Rama.
Kundërshtimi publik ndaj një projekti turistik luksoz të lidhur me Xhared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Tramp, është ndërthurur me pakënaqësinë në rritje për korrupsionin dhe shtrenjtimin e kostos së jetesës.
Këtë javë, protestat që prej muajsh zhvilloheshin për këto çështje u përshkallëzuan në përplasje të dhunshme në Tiranë. Kostoja e arsimit solli në rrugë nxënës të shkollave të mesme, studentë dhe qytetarë të tjerë.
Gjatë marshimit drejt Ministrisë së Arsimit dhe Kryeministrisë, disa protestues u vunë flakën koshave të mbeturinave dhe strehëzave të autobusëve, goditën me gurë ndërtesa qeveritare dhe banka, si dhe u përleshën me policinë.
“Shqiptarët kanë protestuar prej më shumë se katër muajsh, duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit, por askush nuk u ka kushtuar vëmendje kërkesave të tyre”, tha Anila Shehu, studente e vitit të tretë në inxhinieri. “Për këtë arsye, do të vazhdojmë të protestojmë me çdo mjet dhe në çdo mënyrë të mundshme, derisa Rama të japë dorëheqjen. Mjaft është mjaft.”
Protestuesit bllokuan disa rrugë, ndezën zjarre dhe shkulën kangjella hekuri për t’i përdorur si barrikada. Disa hoqën pllaka betoni nga trotuaret dhe thyen xhamat e ndërtesave të lidhura me qeverinë.
Zemërimi u drejtua edhe ndaj bankave dhe institucioneve financiare, të cilat u goditën me gurë. Protestuesit shkatërruan gjithashtu bankomate.
Policia u përpoq të frenonte protestat me gaz lotsjellës dhe autobotë me ujë. Sipas saj, 55 persona ishin arrestuar, ndërsa 98 të tjerë ishin proceduar penalisht. Ministria e Shëndetësisë njoftoi se 89 persona ishin plagosur, mes tyre 61 efektivë policie dhe 18 protestues.
Rama, i cili siguroi mandatin e katërt si kryeministër vitin e kaluar, pasi Partia Socialiste fitoi bindshëm zgjedhjet, tha se protestat studentore ishin nxitur nga grupe që synonin të pengonin planet e Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Të enjten, ai vizitoi rrënojat e nxira nga zjarri të Kolegjit të Evropës, një qendër pasuniversitare që përgatit profesionistët e ardhshëm të institucioneve evropiane dhe që ka kampuse edhe në Belgjikë e Poloni.
“Kushdo që ka gisht në këtë kaos, do të paguajë patjetër”, tha Rama në një video të publikuar në rrjetet sociale.
Pas ditës së tretë radhazi të protestave, të enjten, koshat e mbeturinave ende nxirrnin tym, ndërsa disa dyqane dhe pika turistike mbetën të mbyllura.
Në një argjendari në katin përdhes të hotelit Maritim Hotel Plaza Tirana, punonjësit mbuluan vitrinat me letër, në pritje të dëmeve të mundshme nga protesta të tjera.
Disa protestues shënjestruan ndërtesa të tilla, duke argumentuar se nxitja e qeverisë për një kryeqytet me ndërtesa të larta, të projektuara nga arkitektë të huaj, fsheh neglizhencën ndaj shkollave dhe universiteteve shqiptare.
“Unë nuk jam kundër protestave. Jam kundër kryeministrit dhe qeverisë”, tha Arian Kripci, 57 vjeç, përgjegjës për sigurinë administrative në FiBank, përpara një dege të bankës që ishte djegur pranë Kryeministrisë.
“Por nuk më pëlqen aspak që situata po përshkallëzohet në këtë mënyrë”, shtoi ai. “Qeveria duhet të marrë një vendim: ose të japë dorëheqjen, ose të nxjerrë policinë, ose ushtrinë, sepse ky kaos nuk mund të vazhdojë pafundësisht.”
Ajo që nisi si një protestë e udhëhequr nga studentët, në mbështetje të demonstratave paqësore kundër projektit luksoz, është zgjeruar duke përfshirë edhe grupe tifozësh futbolli dhe grupe të tjera të zemëruara me qeverinë. Kështu u shpreh Emir Lecini, anëtar i grupit studentor që ndihmoi në nisjen e protestës.
“Nuk mund të them se ku do të shkojnë protestat apo cili do të jetë hapi i radhës, sepse situata është bërë e pamundur për t'u kontrolluar”, tha ai. “Megjithatë, ne qëndrojmë pas kërkesës për dorëheqjen e Ramës dhe protestat nuk do të ndalen derisa ai të largohet nga detyra.”
Protestat kundër projektit të lidhur me Kushner nisën pasi në internet qarkulloi një video, e publikuar pas një incidenti më 30 maj. Në të shiheshin punonjës të sigurisë private duke larguar me forcë një person që kishte marrë pjesë në një protestë në plazhin e jugut të Shqipërisë, ku disa dhjetëra banorë dhe aktivistë mjedisorë kundërshtonin projektin. Kushner dhe partnerët e tij të biznesit synojnë ta përfshijnë këtë zonë në një kompleks të propozuar me hotel luksoz dhe resort.
Të njohura si “Revolucioni i Flamingove”, në një referencë ndaj pasurisë së zonës me shpendë, protestat kishin qenë kryesisht paqësore deri këtë javë. Në Tiranë, ato ngjanin me një karnaval që zhvillohej çdo mbrëmje.
Për protestuesit, projekti i lidhur me Kushnerin është kthyer në simbol të një sistemi ku politikanët, duke ndjekur interesat e tyre, u japin kontrata fitimprurëse njerëzve të afërt, në kurriz të qytetarëve të zakonshëm.
Rama, i cili ka qenë në pushtet që prej vitit 1998, është shndërruar në objektivin kryesor të zemërimit, së bashku me Sali Berishën, 81 vjeç, ish-kryeministër dhe drejtues i partisë kryesore opozitare.
Muajin e kaluar, Rama tha se projekti ishte pezulluar, ndërsa qeveria vlerëson ndikimin e tij në mjedis. Sipas tij, vazhdimi ose jo i ndërtimit do të varet nga rezultatet e këtij vlerësimi.
Në një përgjigje për agjencinë e lajmeve Reuters, Rama tha se nuk do të japë dorëheqjen. Sipas tij, largimi nga detyra “do të ishte një tradhti ndaj shqiptarëve që më dhanë një mandat të fortë për të përfunduar negociatat për anëtarësimin në Bashkimin Evropian”.
Artikulli origjinal mund të lexohet këtu.
