Ka një arsye pse Marco Rubio largohet sa herë dëgjon krismat e armëve. Edhe pse është sekretar i Shtetit dhe këshilltar për sigurinë kombëtare të SHBA-së - i pari që bashkon këto dy role që nga Henry Kissinger - Rubio duket se e kupton kur një bast është i humbur, apo edhe disa të tillë.
Qoftë përpjekja për të ndërmjetësuar një marrëveshje mes Rusisë dhe Ukrainës, bisedimet bërthamore me Iranin apo zgjidhja e konfliktit në Gaza, atij i mungon përvoja në pasuritë e paluajtshme që presidenti Donald Trump kërkon te negociatorët e tij.
Politikanët zakonisht e kërkojnë vëmendjen. Fakti që Rubio nuk shqetësohet kur mbetet jashtë saj, na tregon shumë.
Ndërkohë, Jared Kushner dhe Steve Witkoff e njohin mirë sektorin e pasurive të paluajtshme dhe të dy janë miliarderë që ndërthurin biznesin me politikën.
Kjo u jep atyre besueshmëri kur flasin në emër të Trumpit. Pjesërisht për këtë arsye, Vladimir Putin dhe Volodymyr Zelenskyy i pritën me kaq respekt gjatë udhëtimit të tyre të pafrytshëm në Moskë dhe Kiev fundjavën e kaluar. Ata vijnë me çanta plot me premtime për lulëzime investimesh “ku përfitojnë të gjithë”, që gjoja do të pasojnë çdo marrëveshje.
Por duket se synimet e tyre mund të jenë më të mëdha se mundësitë. Të arrish një marrëveshje që të ketë jetëgjatësi është mjaft e vështirë. Nëse qëllimi i tyre i vërtetë është ëmbëlsira ka gjasa që ta prishin pjatën kryesore.
Taktika kryesore e Kushner dhe Witkoff është të joshin bashkëbiseduesit me premtimin e fitimeve të mëdha pas luftës. Pse duhet të vazhdojnë ukrainasit dhe rusët të vrasin njëri-tjetrin, kur mund të bëhen partnerë me SHBA-në për të nxjerrë minerale dhe për të ndërtuar qendra të të dhënave për inteligjencën artificiale?
Kjo tregon se ata nuk i kuptojnë siç duhet të dyja palët. Edhe pse vlerësimet ndryshojnë, Putin vlen shumë më tepër se secili prej të dërguarve të Trumpit, madje edhe më shumë se vetë Trumpi. Putini kërkon diçka që marrëveshjet e imagjinuara pas armëpushimit nuk mund ta blejnë: marrjen e Ukrainës, tërësisht ose pjesërisht, në atdheun e tij të dashur rus. Edhe Zelenskyy nuk e ka ëmbëlsirën në krye të mendimeve.
Detyra e tij është të mbrojë Ukrainën nga Rusia. Në praktikë, perspektivat e biznesit janë ato që i mbajnë Trumpin dhe të dërguarit e tij të përfshirë në lojë, jo e kundërta. Fiksimi pas përfitimeve të mëvonshme i largon ata gjithnjë e më shumë nga El Doradoja e premtuar.
Një lexim i konfliktit Rusi-Ukrainë nga këndvështrimi i biznesit tregon se Rusia ka më shumë rëndësi, sepse është më e madhe dhe ka më shumë burime natyrore.
Një lexim i luftës të çon në përfundimin se Ukraina ka avantazhin si palë mbrojtëse. Ukraina është më inovative sepse është e detyruar të jetë e tillë. Siç thotë shprehja: “Nëse Rusia ndalon së luftuari, lufta përfundon. Nëse Ukraina ndalon së luftuari, Ukraina merr fund.”
Pasi kanë vizituar Rusinë përkatësisht shtatë dhe tre herë gjatë 18 muajve të fundit, Witkoff dhe Kushner duhet ta kishin bërë Kievin ndalesën e parë të vizitës së tyre të fundit diplomatike. Por ata shkuan fillimisht në Moskë.
Më pas i paraqitën Zelenskyyt një ofertë të Putinit, që sipas raportimeve ishte edhe më e ashpër se ajo që ai kishte refuzuar më parë. Nëse kushtet e reja dukeshin sikur ishin përgatitur në Kremlin, kjo ndodhte sepse pikërisht aty ishin përgatitur.
E njëjta gjë vlen edhe për planin e paqes me 28 pika për Ukrainën, të përkthyer keq, të cilin Putini e hartoi për Witkoff në nëntor të vitit të kaluar. Një prej pikave parashikonte që SHBA-ja të ndërmjetësonte çdo mosmarrëveshje mes NATO-s dhe Rusisë. Kjo anashkalonte faktin se SHBA-ja është ende anëtare e NATO-s.
Edhe një fillestar do ta dallonte këtë hile. Por Witkoff dhe Kushner duket se janë po aq të papërfshirë në detajet gjeopolitike sa janë të aftë në marrëveshjet e pronave të financuara me borxh. Ekspertët e fushave përkatëse zakonisht nuk i shoqërojnë në negociata ata të dy.
Besimi i gabuar në njohuritë e tyre për ciklin e karburantit bërthamor gjatë takimit SHBA-Iran në Gjenevë, në fund të shkurtit, kontribuoi në vendimin e Trumpit për të nisur Operacionin “Epic Fury” dy ditë më vonë. Vëzhguesit nga Omani dhe Britania e Madhe mendonin se Irani kishte paraqitur në fillim një propozim të realizueshëm. Witkoff dhe Kushner nuk e panë kështu.
Por një marrëveshje e barabartë ose më e mirë se ajo e Barack Obamës konsiderohej e arritshme nëse do t’i jepej kohë. Obamës iu deshën 20 muaj për të negociuar marrëveshjen bërthamore SHBA-Iran të vitit 2015. Ekspertët amerikanë të çështjeve bërthamore ishin të përfshirë në çdo fazë. Asnjë prej tyre nuk iu bashkua Witkoff dhe Kushner në Gjenevë. Nëse Trumpi mund të merrte sot atë që Irani po ofronte më herët këtë vit — hollimin e pjesës më të madhe të materialit të tij të zbërthyeshëm nën mbikëqyrje — ai do ta pranonte menjëherë.
Me fjalë të tjera, Kushner dhe Witkoff nuk po i japin shumë vlerë parave që paguhen për ta.
E njëjta gjë vlen edhe për Gazën, të cilën të dy e kanë paraqitur si një zonë tërheqëse buzë detit. Kushner thotë se Gaza “mund të jetë shumë e vlefshme”. Edhe një herë, dhëndri i presidentit është i shpërqendruar nga paratë. Ai ka sugjeruar zhvendosjen e popullsisë së Gazës jashtë territorit në faza të ndryshme, ndërsa zona rindërtohet.
Javën e kaluar, Kushner tha se Gaza ishte “në thelb e ndërtuar nga OJQ-të dhe terroristët”. Sipas këndvështrimit të tij, zhvilluesit e pasurive të paluajtshme duhet të marrin kontrollin. Ashtu si Witkoff, Kushner ka hequr dorë nga çdo interes personal biznesi në lulëzimin e supozuar ekonomik të Gazës që pritet të vijë. Shtëpia e Bardhë na kujton se të dy po punojnë pa pagesë dhe pa u lodhur për publikun amerikan.
Megjithatë, zotimi i tyre për shmangien e konfliktit të interesit është i mirëpritur. Rekordi i biznesit të Kushner jashtë SHBA-së nuk është veçanërisht mbresëlënës. Ai ka ndihmuar në çuarjen e Shqipërisë në prag të një “revolucioni me ngjyra” përmes marrëveshjes së tij për të ndërtuar deri në 10,000 vila luksoze në një zonë të mbrojtur të bregdetit shqiptar. Protestat masive kanë zgjedhur flamingon, i cili gjendet përgjatë bregdetit, si simbolin e tyre.
“Nëse nuk do të ishte Jared Kushner... askush nuk do t’ia dinte për flamingot,” i tha Financial Times kryeministri shqiptar Edi Rama, i cili ndodhet nën presion. Kushner së fundmi u tërhoq edhe nga një marrëveshje për Trump Tower në Serbi, pjesërisht për shkak të një reagimi të ngjashëm publik. “Shqipëria nuk është në shitje,” thotë rruga shqiptare, e cila zakonisht është pro-amerikane. Nëse të dërguarit e Trumpit do të dëgjonin, edhe pjesë të tjera të botës po përpiqen t’u thonë të njëjtën gjë.
(Ky shkrim u botua fillimisht në ft.com, Kushner and Witkoff’s blind amateurism)
Shpërndaje te miqtë
